Pałac w Wiązownie

Historia pałacu sięga II poł. XVIII w. kiedy to zbudowano go dla Marii Karoliny z Lubomirskich ks. Radziwiłłowej. Przypuszcza się, że projektantem pałacu był Szymon Bogumił Zug. Za czasów Lubomirskich pałac pełnił rolę letniego salonu, bywali w nim ludzie nauki i sztuki.

W 1809 r. podczas wojny polsko-austriackiej przez kilka dni znajdowała się w nim kwatera Naczelnego Wodza Wojska Polskiego gen. Józefa ks. Poniatowskiego. Po zwycięskiej bitwie pod Ostrówkiem,  stąd wydał odezwę do ludności polskiej w zaborze austriackim.

W latach 1817-1905 pałac wraz z całym majątkiem kilkakrotnie zmieniał właścicieli.  W 1905 r. kolejnym z nich był bankier Szymon Neuman. Dokonał on znacznej przebudowy pałacu i urządził tu swoją letnią rezydencję. W tym czasie wybudował również dom administracyjny dla rządcy i pracowników majątku –  obecnie jest to budynek Urzędu Gminy Wiązowna. 

W 1936 r. kręcono tu sceny do filmu “Trędowata”, a w 1937 r., do filmu “Ułan księcia Józefa”. Bywali tu artyści z pobliskiej Warszawy m.in.  Jan Kiepura, Maria Dąbrowska, Zofia Kossak-Szczucka, Maria Rodziewiczówna, Władysław Reymont.

W opuszczonym przez właścicieli budynku w dniach 11-13 września 1939 r. zorganizowano dowództwo Grupy Operacyjnej Kawalerii gen. Władysława Andersa. 13 września z rejonu Wiązowny przeprowadzono atak na oddziały niemieckie w kierunku Mińska Mazowieckiego i Kałuszyna z zadaniem odbicia tych miast.

W latach 1942-44 w pałacu kwaterowali Niemcy dozorujący pobliskie fortyfikacje. Po wojnie majątek znacjonalizowano, następnie w 1947 r. utworzono tu szkołę rolniczą, w 1951 r. ośrodek szkoleniowy Związku Młodzieży Polskiej, w 1956 r. – ośrodek kolonijny Urzędu Rady Ministrów. W 1981 r. właścicielem pałacu został Urząd Gminy w Wiązownie, który urządził w nim ośrodek zdrowia, aptekę, przedszkole i filię szkoły podstawowej. W 1998 r. posiadłość odzyskali spadkobiercy Neumanów i szybko sprzedali. Pałac obecnie stoi opuszczony i popada w ruinę.

Wokół pałacu założono park krajobrazowy w stylu angielskim, który schodził w stronę doliny rzeki Mieni. Obecnie można tam znaleźć kilka drzew pomnikowych m.in. dąb szypułkowy o obwodzie 557 cm i wysokości 25 m.

lokalizacja: gm. Wiązowna, pow. otwocki, woj. mazowieckie

źródła: iotwock.info, krajoznawcy.info.pl